29/5/2007 - Συνέντευξη Τύπου

   

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ κ. ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Θέμα: Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης στην τελική ευθεία ολοκλήρωσής του…

Ο Υπουργός Πολιτισμού κ. Γιώργος Βουλγαράκης παραχώρησε σήμερα συνέντευξη Τύπου σχετική με το έργο κατασκευής του Νέου Μουσείου Ακρόπολης και τις ενότητες εργασιών που περιλαμβάνει. Ο κ. Υπουργός, μεταξύ άλλων, περιέγραψε το εγχείρημα της ασφαλούς μεταφοράς των εκθεμάτων στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η κατασκευή του Νέου Μουσείου Ακρόπολης, ως πολιτιστικό όραμα συνοδεύεται εδώ και αρκετές δεκαετίες από μια αγωνία διαφύλαξης και συντήρησης των σωζόμενων αρχαιοτήτων της Ακρόπολης, αλλά και ικανοποιητικής ανάδειξης των γλυπτών και άλλων ευρημάτων σε κατάλληλο μουσειακό χώρο.

Η ανεπάρκεια του παλιού Μουσείου πάνω στο Βράχο είχε οδηγήσει πολλά από τα αρχαιολογικά ευρήματα των ανασκαφών της Ακρόπολης σε άλλα μουσεία της Αθήνας, αλλά και σε αρχαιολογικές αποθήκες.

Η τεράστια σημασία των εκθεμάτων και η προσπάθεια επανάκτησης και αποκατάστασης της ενότητας των Γλυπτών του Παρθενώνα, σήμαναν την κατεπείγουσα ανάγκη ενός σύγχρονου και αντάξιου των έργων μουσείου.

Το νέο μουσείο πρόκειται να στεγάσει έργα ενός συγκεκριμένου μνημειακού συνόλου, μια συλλογή μεγάλη και ομοιογενή, που θα περιλαμβάνει ό,τι προέρχεται από την Ακρόπολη, καθώς και τα αρχιτεκτονικά γλυπτά που διεκδικούμε από το Βρετανικό Μουσείο.

Tο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης θα γίνει νέο σημείο προορισμού για χιλιάδες επισκέπτες και θα αντιπροσωπεύει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα είναι σε θέση να αναδείξει την κληρονομιά της.

Το σύνθετο εγχείρημα της κατασκευής του Νέου Μουσείου Ακρόπολης εν πολλοίς περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες εργασιών:

1. Την κατασκευή του κτηρίου
2. Την διαμόρφωση του άμεσου περιβάλλοντος χώρου
3. Την ανάδειξη της ανασκαφής
4. Την αποσυναρμολόγηση και την συντήρηση των αρχαιοτήτων από το Μουσείο του Βράχου
5. Την μεταφορά των εκθεμάτων
6. Τέλος, για την ολοκλήρωση του εγχειρήματος επιβάλλονται εργασίες ανάδειξης της ευρύτερης περιοχής.

Ας δούμε τώρα την πρόοδο των εργασιών στις επιμέρους αυτές ενότητες.

1. Κατασκευή του κτηρίου

Στις 15 Μαρτίου, μετά την συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, είχαμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε το εργοτάξιο κατασκευής του Νέου Μουσείου Ακρόπολης. Διαπιστώθηκε η μεγάλη πρόοδος των εργασιών, και σήμερα μπορούμε να πούμε ότι πολύ σύντομα το μουσείο θα είναι έτοιμο να υποδεχθεί τα εκθέματα. Θεωρούμε ρεαλιστικό χρόνο περαίωσης των εργασιών κατασκευής του κτιρίου τον Σεπτέμβριο του 2007.

2. Άμεσος περιβάλλων χώρος

Η διαμόρφωση του άμεσου περιβάλλοντος χώρου βρίσκεται σε εξέλιξη και θα ολοκληρωθεί μετά το πέρας των εργασιών κατασκευής του κτηρίου του ΝΜΑ αλλά και της μεταφοράς των αρχαιοτήτων σε αυτό.

3. Η ανάδειξη της ανασκαφής

Η Ανασκαφή προκειμένου να προστατευτεί από τα έργα κατασκευής του Νέου Μουσείου επιχώθηκε με ειδική μέθοδο και κατάλληλα υλικά. Η διαδικασία αποκάλυψης της ανασκαφής έχει ήδη ξεκινήσει, θα ολοκληρωθεί όμως μετά το πέρας των εργασιών κατασκευής του ΝΜΑ.

Για την ανάδειξη της ανασκαφής ετοιμάζεται πρόταση από τον ΟΑΝΜΑ και την Α’ ΕΠΚΑ. Ενδεικτικά, τα έργα ανάδειξης θα περιλαμβάνουν την κατασκευή διαδρομών για τον επισκέπτη, τη δημιουργία ειδικού φωτισμού και την εγκατάσταση δικτύου ηλεκτρονικής ξενάγησης.

Στο χώρο της ανασκαφής θα εκτίθενται και τα κινητά ευρήματα από τον ίδιο χώρο, τα οποία σήμερα παρουσιάζονται σε πειραματική έκθεση στο κτήριο Βάιλερ, με τίτλο «Το Μουσείο και η Ανασκαφή» (παρουσιάζονται μόνο 500 από τα 50.000 ευρήματα).

4. Αποσυναρμολόγηση και συντήρηση των αρχαιοτήτων

Η συντήρηση των αρχαιοτήτων της Ακρόπολης που πρόκειται να εκτεθούν στο Νέο Μουσείο, δρομολογήθηκε με πιο εντατικό ρυθμό από το 2000 και μετά, με κορυφαίο παράδειγμα τους λίθους της δυτικής ζωφόρου του Παρθενώνα που μετά τη δομική τους αποκατάσταση, υπέστησαν καθαρισμό με λέϊζερ και εκτίθενται από το 2004 κ.ε. στην αίθουσα της ζωφόρου του παλαιού Μουσείου της Ακρόπολης.

Έκτοτε η συντήρηση κλιμακώθηκε και σε άλλες ενότητες αρχιτεκτονικών γλυπτών του Παρθενώνα που φυλάσσονται στις αποθήκες του παλαιού Μουσείου.

Πρόκειται για τις ανατολικές και ορισμένες βόρειες μετόπες, που διανύουν τα τελευταία στάδια συντήρησής τους στο εργαστήριο γλυπτών του Μουσείου της Ακρόπολης, λίθοι και θραύσματα της ζωφόρου των άλλων πλευρών του Παρθενώνα, αλλά και αρχιτεκτονικά γλυπτά άλλων μνημείων της Ακρόπολης, όπως η ζωφόρος και το θωρακείο του ναού της Αθηνάς Νίκης.

Η διακοπή λειτουργίας των δύο τελευταίων αιθουσών (VII και VIII) του Μουσείου της Ακρόπολης, τον Ιανουάριο του 2007, παρείχε την δυνατότητα εκτεταμένων αποξηλώσεων των πακτωμένων λίθων της βόρειας και ανατολικής ζωφόρου του Παρθενώνα, την αφαίρεση των κονιαμάτων και της κόλλας Mayer που είχαν χρησιμοποιηθεί κατά την παλαιά έκθεσή τους, αλλά και την απομάκρυνση των ακατάλληλων ορειχάλκινων συνδετήριων στοιχείων και της αντικατάστασής τους με ράβδους τιτανίου.

Οι εργασίες αυτές επέτρεψαν την κλιμάκωση της συντήρησης των δεκαπέντε λίθων της βόρειας και ανατολικής ζωφόρου που εκτίθονταν σε αυτή την αίθουσα, έντεκα εκ των οποίων έχουν ήδη ολοκληρωθεί.

Ανάλογες εργασίες πραγματοποιήθηκαν και στην αίθουσα των αετωμάτων του Παρθενώνα, κατά τις οποίες ολοκληρώνεται η συντήρηση των εναετίων γλυπτών όπως επίσης και της δωδέκατης νότιας μετόπης του Παρθενώνα.

Τέλος η διακοπή λειτουργίας δύο ακόμα αιθουσών του Μουσείου, του αυστηρού ρυθμού και της Γιγαντομαχίας (V και VI) παρείχαν τη δυνατότητα να αποξηλωθούν από τα βάθρα τους τα αυστηρορυθμικά γλυπτά και να μεταφερθούν στην αίθουσα της Γιγαντομαχίας προκειμένου να γίνουν οι κατάλληλες υποδομές με σκοπό τη διευκόλυνση της μεταφοράς όλων των αποξηλωμένων γλυπτών στο σημείο εξόδου από το παλαιό Μουσείο.

Ιδιαίτερη αναφορά, τέλος, θα πρέπει να γίνει στην κλιμάκωση της καταβίβασης των βόρειων μετοπών του Παρθενώνα εκ των οποίων ήδη έχουν αποξηλωθεί δύο που έχουν μεταφερθεί στα εργαστήρια της Ακρόπολης ενώ προγραμματίζεται η άμεση καταβίβαση και των υπολοίπων.

Όλες οι εργασίες που εκτελούνται τόσο στις αποθήκες όσο και στις αίθουσες του Μουσείου τεκμηριώνονται αναλυτικά με φωτογράφηση, σχεδίαση, ημερολογιακή καταγραφή και βιντεοσκόπηση.

Με την ευκαιρία αυτή θέλω να πω ότι χάρη στις προσπάθειες της Α΄ΕΠΚΑ ορισμένες αίθουσες του μουσείου παραμένουν ανοιχτές. Όμως, λόγω της κλιμάκωσης των εργασιών που προγραμματίζονται για τις αρχές Ιουλίου, επιβάλλεται η παύση της λειτουργίας του.

4. Η μεταφορά των εκθεμάτων

Το λεπτό και απαιτητικό εγχείρημα της ασφαλούς μεταφοράς των εκθεμάτων στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης αναλύεται ως εξής:

α) Ανάθεση της μελέτης

Στο πλαίσιο της προσπάθειας έγκαιρης ετοιμασίας του Μουσείου ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2006 η διαδικασία για την ανάθεση της ειδικής μελέτης τεκμηρίωσης, συσκευασίας, μεταφοράς και εισόδου στο Νέο Μουσείο των εκθεμάτων του Μουσείου του Βράχου της Ακρόπολης. Σε αλλεπάλληλες συνεδρίες του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού με ουσιαστική συμμετοχή της Α’ Εφορείας εξετάστηκε αναλυτικά και σε βάθος το πολύπλοκο αυτό και εξαιρετικά λεπτό θέμα της ιστορικής μετακίνησης των έργων και αποφασίστηκε να ανατεθεί η μελέτη του σε ένα διακεκριμένο πολιτικό μηχανικό, τον κ. Κώστα Ζάμπα, που πρωτοστάτησε στα έργα Συντήρησης της Ακρόπολης και πρωταγωνίστησε με απόλυτη επιτυχία στην ετοιμασία και μεταφορά των καταπονημένων από ιστορικές συγκυρίες και καιρικές συνθήκες, 25 αιώνων, αρχιτεκτονικών γλυπτών του Παρθενώνα και του Ερεχθείου.

β) Τεκμηρίωση

Στη μελέτη λαμβάνονται υπόψη η διεθνής βιβλιογραφία και οι κανονισμοί και προδιαγραφές (ICOM, UNESCO) που αφορούν στη συσκευασία και μεταφορά των έργων τέχνης.

Αποτυπώθηκε η υφιστάμενη κατάσταση του Μουσείου του Βράχου και του περιβάλλοντος χώρου στη ΝΑ γωνία του τείχους και ετοιμάστηκε σχέδιο με το σύνολο των εκθεμάτων σε μετωπικές φωτογραφίες υπό κλίμακα, στο οποίο καταγράφονται οι βασικές σχετικές πληροφορίες (υλικό, διαστάσεις, βάρος, κατάσταση).

Τα στοιχεία των εκθεμάτων καταχωρήθηκαν σε ψηφιακές βάσεις δεδομένων έτσι ώστε να είναι δυνατή η κατάταξή τους κατά ομάδες, βάσει επιθυμητών κριτηρίων και η παρακολούθηση όλων των ενεργειών από την αποσύνδεση μέχρι την τελική τοποθέτηση στο Νέο Μουσείο.

γ) Η Συσκευασία

Τα εκθέματα θα μεταφερθούν συσκευασμένα μεμονωμένα ή κατά ομάδες σε μεταλλικά κιβώτια. Θα συσκευαστούν κατά κανόνα σε όρθια στάση, τα πιο ευαίσθητα από κοινού με τις βάσεις τους και θα στηρίζονται εσωτερικά με ξύλινο σκελετό και προστατευτικά αφρώδη υλικά ή θα έχουν άλλη συσκευασία σε ξύλινα κιβώτια, προκειμένου για μικρού μεγέθους ιδιαίτερα ευπαθή αντικείμενα.

Προβλέπονται 6 τύποι κιβωτίων και συνολικά 17 κιβώτια πολλών χρήσεων.

Κάθε κιβώτιο θα διανύσει αρχικά τη διαδρομή από τη σημερινή θέση του μέχρι τον προαύλιο χώρο ανατολικά του Μουσείου στη ΝΑ γωνία της Ακρόπολης (μέγιστη απόσταση περίπου 100 μ.)

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι οι αρχαϊκές Κόρες, οι οποίες κατά κανόνα στηρίζονται σε υψίκορμες βάσεις και είναι συνδεδεμένες με αυτές με ορειχάλκινες ή σιδηρές ράβδους πακτωμένες βαθιά στη βάση, όπως φαίνεται και στην σχετική φωτογραφία.

δ) Υπαίθρια Μεταφορά

Η λύση της υπαίθριας μεταφοράς επιλέχτηκε αφού προηγουμένως εξετάστηκαν άλλες εναλλακτικές. Η μεταφορά με χρήση του υπάρχοντος γερανού των αναστηλωτικών εργασιών και στη συνέχεια με οχήματα αποκλείστηκε λόγω απαγορευτικών κλίσεων και στροφών των οδών. Αποκλείστηκε επίσης η αρχική πρόταση για επίγεια μεταφορά με σταθερή σιδηροδρομική γραμμή λόγω των απαιτούμενων εκτεταμένων επεμβάσεων στον αρχαιολογικό χώρο και της όχλησης στην κίνηση της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Σημαντικό κριτήριο ήταν επίσης η αποφυγή καθυστερήσεων στα αναστηλωτικά έργα των μνημείων.

Η υπαίθρια μεταφορά θα γίνει με τρεις οικοδομικούς γερανούς με κατακόρυφο δικτυωματικό ιστό και περιστρεφόμενο οριζόντιο βραχίονα, που θα συναρμολογηθούν στο χώρο της νότιας κλιτύος κάτω από το βράχο της Ακρόπολης. Οι γερανοί αυτού του τύπου έχουν μεγάλες δυνατότητες τόσο από άποψη εμβέλειας, όσο και άποψη ωφέλιμου φορτίου. Επίσης διαθέτουν σύγχρονους κινητήρες και συστήματα μετάδοσης κίνησης για ελαχιστοποίηση των κραδασμών κατά την μεταφορά.

Ο πρώτος οικοδομικός γερανός θα έχει τα εξής ελάχιστα χαρακτηριστικά: Ύψος γάντζου στην τερματική θέση 51 μ. Μήκος βραχίονα 60 μ. Επιτρεπόμενο ωφέλιμο φορτίο με το γάντζο στο άκρο του βραχίονα 3 τόνοι. Ο δεύτερος και τρίτος θα έχουν μικρότερα ύψη (30 και 40 μ.)

Ο πρώτος γερανός θα εγκατασταθεί κάτω από τη ΝΑ γωνία του βράχου στη θέση της αναβάθρας του Διονυσιακού θεάτρου, (σημείο I). Θα παραλαμβάνει τα συσκευασμένα εκθέματα από την αυλή του Μουσείου, (σημείο Α). Θα τα μεταφέρει και θα τα αποθέτει στη ΝΑ γωνία του αναλήμματος του Θεάτρου του Διονύσου, (σημείο Β). Από τη θέση αυτή θα τα παραλαμβάνει ο δεύτερος γερανός, που θα εγκατασταθεί στη θέση, όπου η αρχαία οδός Τριπόδων συναντούσε το πρόπυλο του ιερού του Διονύσου (σημείο II), και θα τα μεταφέρει μέχρι τα όρια του αρχαιολογικού χώρου προς την οδό Διονυσίου Αρεοπαγίτου, (σημείο Γ) και από εκεί ένας τρίτος γερανός, εγκατεστημένος στο σημείο III θα τα μεταφέρει μέχρι το Νέο Μουσείο, (σημείο Δ). Το συνολικό μήκος της διαδρομής που θα διανυθεί είναι περίπου 400 μ.

Τη χωροθέτηση των τριών γερανών, μπορούμε να τη δούμε και σε κάτοψη, όπου διακρίνονται οι θέσεις τους (σημεία I, II, III), και έχουν σημειωθεί το μουσείο του Βράχου, το θέατρο Διονύσου και το Νέο Μουσείο Ακρόπολης.

Αποφασιστικό ρόλο για την εφαρμογή της πρότασης έχει η πλήρης καταγραφή των χαρακτηριστικών των εκθεμάτων και των ενεργειών, που απαιτούνται για τη μετεγκατάσταση τους, σε δελτία και σχέδια συσκευασίας και μεταφοράς, τα οποία συνδέονται με ηλεκτρονική βάση δεδομένων. Μέσω της βάσης δεδομένων είναι δυνατός ο προγραμματισμός και στη συνέχεια η παρακολούθηση της όλης επιχείρησης.

ε) Είσοδος στο Νέο Μουσείο

Η ελαχιστοποίηση της καταπόνησης των έργων επιβάλλει την εξ αρχής απόθεσή τους από τον 3ο γερανό στο επίπεδο, στο οποίο θα εκτεθούν, (σημείο Δ στην προηγούμενη τομή που είδαμε).
Για το σκοπό αυτό έχουν προβλεφθεί θέσεις στους εξώστες του πρώτου και τρίτου ορόφου του κτηρίου. Με σύγχρονα μηχανήματα μεταφοράς και ανύψωσης αλλά και με αερολισθητήρες σε ορισμένες περιπτώσεις θα μεταφερθούν στις τελικές τους θέσεις. Όσον αφορά την έκθεση των αρχαιοτήτων στο Νέο Μουσείο, μπορούμε χαρακτηριστικά να πούμε τα εξής:

Τα περισσότερα εκθέματα θα στηθούν για την ανάδειξή τους σε συμπαγή μαρμάρινα βάθρα κατασκευασμένα από το ίδιο υλικό με εκείνο των μαρμάρων του δαπέδου.

Η ζωφόρος του Παρθενώνα θα τοποθετηθεί σε ειδικές υποδοχές που έχουν προετοιμασθεί στον πυρήνα της γυάλινης αίθουσας, ο οποίος έχει τις διαστάσεις του σηκού του Παρθενώνα. Εκεί συγκεκριμένες θέσεις αναμένουν τα πρωτότυπα μάρμαρα από το Μουσείο του Βράχου αλλά και εκείνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί ότι δεν παρουσιάζονται ειδικές τεχνικές και κατασκευαστικές λεπτομέρειες, καθώς η μελέτη θα εισαχθεί στο ΚΑΣ προς έγκριση στη συνεδρίαση που θα πραγματοποιηθεί σήμερα.

Προϋπολογισμός – Χρονοδιάγραμμα μεταφοράς εκθεμάτων

Όσον αφορά στον προϋπολογισμό του εγχειρήματος, λαμβάνοντας υπόψη ότι μέρος του εξοπλισμού που θα χρησιμοποιηθεί θα παραμείνει στην ιδιοκτησία του ΝΜΑ, και ότι στο όλο εγχείρημα συμμετέχει κυρίως μόνιμο προσωπικό του ΥΠΠΟ, είναι της τάξης των 2,5 εκ. ευρώ.

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα της μεταφοράς υπολογίζεται:
η έναρξη των εργασιών τον Σεπτέμβριο του 2007 και
η ολοκλήρωσή τους εντός του 2007.

Λόγω της ιδιαιτερότητας του εγχειρήματος δεν μπορεί να δοθεί ακριβές χρονοδιάγραμμα, με δεδομένο ότι η μεταφορά των αρχαιοτήτων εξαρτάται άμεσα και από τις καιρικές συνθήκες.

Ασφάλιση μεταφοράς εκθεμάτων

Μολονότι η μεταφορά θα γίνει μέσα στο όριο της ίδιας Αρχαιολογικής Εφορείας και για απόσταση μόλις 300μ., επιβάλλεται από τη σπουδαιότητα των έργων η ασφάλιση σε υψηλού επιπέδου Ασφαλιστικό Οργανισμό.

Ο προσδιορισμός των αξιών θα γίνει από την Υπηρεσία με τη συνήθη πρακτική, είναι όμως αδύνατο να αποτιμηθούν στην πραγματικότητα με αγοραίες αξίες οι θησαυροί της Ακρόπολης. Η εμπλοκή της Ασφαλιστικής Εταιρείας πρωτίστως θα αυξήσει τις ποιοτικές απαιτήσεις των όρων ασφαλούς μεταφοράς.

6. Ανάδειξη ευρύτερης περιοχής
Το έργο ανέγερσης του Νέου Μουσείου Ακρόπολης, υποδεικνύει και επιβάλλει κάθε προσπάθεια για ανάδειξη της γύρω περιοχής. Στην προσπάθεια αυτή:
• Θα πεζοδρομηθεί η Μακρυγιάννη.
• Θα δοθούν κίνητρα στους ιδιοκτήτες γειτονικών κτηρίων για ανακαίνιση των όψεων των κτηρίων τους.
• Θα αναστηλωθούν τα δύο κτήρια επί της Χατζηχρήστου, που βρίσκονται εντός του οικοπέδου του Μουσείου και θα χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες του Νέου Μουσείου.
• Αναμένεται πρόταση για προσαρμογή των κατασκευών του Μετρό στο αρχιτεκτονικό ύφος του νέου Μουσείου.
• Kτήρια (3) επί της Διονυσίου Αρεοπαγίτου

. . . . . .